ایرانیان جهان

آخرين مطالب

یک باقری جدید؟ خواندنی ها

یک باقری جدید؟
  بزرگنمايي:

ایرانیان جهان - صبح نو /متن پیش رو در صبح نو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
مازیار شیری| معاون سیاسی وزارت امور خارجه اخیرا در اظهاراتی از افرادی گله کرده که با پوشش دفاع از ارزش‌ها تلاش می‌کنند مذاکره را ماهیتا ضدارزش جلوه دهند که این گله شاید در بسیاری از ابعاد سطح کشور جای شنیده‌شدن داشته باشد. این روزها علی باقری‌کنی برای دستگاه سیاست خارجی ایران، مردی است که از راه‌های متفاوت و متعدد نگاه به مسأله توافق با غرب و موضوعات برجامی را به عرصه کنونی خود رسانده است.
قری‌کنی که از 1386 تا 1392 و در دوره سکان‌داری سعید جلیلی در مذاکرات هسته‌ای در دولت نهم و دهم عضویت داشته و زمانی که سعید جلیلی، معاونت اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه را برعهده داشت، مدیرکل اروپای مرکزی و شمالی این معاونت بود و پس از سعید جلیلی، مدتی به‌عنوان معاون اروپای وزیر امور خارجه فعالیت کرد و پس از حضور جلیلی در شورای‌عالی امنیت ملی، به‌عنوان معاون او منصوب شد. حضور اولیه باقری‌کنی در دستگاه دیپلماسی ایران مصادف شده بود با سال‌هایی که قطعنامه‌های پی‌درپی علیه ایران صادر می‌شد و ایران، روسیه و چین را در کنار خود نداشت و از طرفی پرونده هسته‌ای از فاز حقوقی وارد فاز امنیتی شده بود و قطعنامه‌های شورای امنیت نیز ایران را به تحریم‌های بی‌سابقه مالی و نفتی کشانده بود.
نگاه باقری‌کنی به مسائل دیپلماتیک
در سال 92، همراه نام آشنای سعید جلیلی این‌بار با حضور در ستاد انتخاباتی او خط نگاه سابق خود به سیاست خارجی را دنبال می‌کرد و دید سابق را به ورطه کشورهایی که ظالمانه به تحریم مردم ایران می‌پرداختند، داشت و همچنان توافق را با آنها به کلی نفی می‌کرد و مانند سعید جلیلی به مذاکره با آمریکا نقد جدی داشت. با روی کار آمدن دولت دوازدهم و تیم روحانی با مسئولیت ظریف به‌عنوان وزیر امور خارجه، علی باقری از دستگاه دیپلماتیک کوچی موقت داشت؛ اما به‌طوری فعالانه در هشت سال دولت‌های روحانی، همیشه در لبه رویدادهای دیپلماتیک با اظهارات خود حاضر می‌شد و حرفش را به گوش مخاطبانش می‌رساند.
پس از کنار رفتن او از تیم هسته‌ای، نقدهایی جدی به مذاکرات برجامی ظریف و تیمش را در رسانه‌های مختلف منتشر می‌کرد و حتی نقدی بر کتاب خاطرات وندی شرمن هم نوشت و دیدگاه نقادانه خود به مذاکره با غرب را در تریبون‌هایی نظیر شبکه افق صداوسیما یا رسانه‌های بسیج دانشجویی و دانشگاه امام صادق(ع) منتشر می‌کرد. 
باقری به همراه جلیلی همواره یکی از منتقدان جدی مذاکرات هسته‌ای در دولت روحانی بودند و حتی توانستند نگاهی در سطح جامعه را به موضوع برجام ظریف ایجاد کنند.
از برجام تا طرح سپتامبر
باقری پس از توافق ژنو که پیش‌درآمد برجام بود، در مجلس حضور یافت و محتوای مذاکرات و توافقات را در کمیسیونی با عنوان «کمیسیون برجام» که ریاست آن را علیرضا زاکانی برعهده داشت، نقد کرد. باقری در مقاطع دیگری از جمله حضور در برنامه‌های شبکه افق سیما، در نقد عملکرد تیم سیاست خارجی دولت سخنانی را ابراز داشت و این‌گونه چهره خود را به‌عنوان یکی از سرسخت‌ترین منتقدان برجام و مذاکرات ظریف به رسانه‌ها شناساند.
بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری 1400 علی باقری به‌عنوان نماینده سید ابراهیم رئیسی، وظیفه انتقال امور وزارت خارجه را برعهده گرفت و در روزهای اول پیروزی رئیسی در وزارت خارجه مستقر شد. از همان زمان گمانه‌ها برای حضورش در تیم مذاکره‌کننده قوت گرفت. پس از وزارت حسین امیرعبداللهیان، باقری به‌عنوان معاون سیاسی او، مأموریت هدایت مذاکرات را زیر نظر شورای‌عالی امنیت ملی برعهده گرفت. اگرچه بسیاری پیش‌بینی‌ها از حضور سعید جلیلی در تیم مذاکره‌کننده خبر می‌دادند؛ اما سکان‌داری مذاکرات توسط باقری نشان می‌داد که او زبانی جدیدتر برای دیپلماسی دارد و رویکردی متفاوت از جلیلی در مذاکرات دنبال کرده که از قضا مورد توافق مقامات عالی دولت نیز بوده است.
از ابتدای استقرار علی باقری‌کنی در وزارت امور خارجه، حتی در زمان شکل‌گیری دولت سیزدهم و زمانی که سمت او به‌طور رسمی مشخص نشده بود، موضع‌گیری‌های متعددی در خصوص استقرار او در وزارت خارجه انجام شد و حتی در رسانه‌های اصلاح‌طلب سعی می‌شد رابطه او را با جلیلی شکرآب نشان دهند و از طرفی با استناد به وعده‌های آقای رئیسی در زمان انتخابات که بر ارتباط با غرب و احیای عزتمندانه برجام اشاره داشتند، انتخاب باقری به‌عنوان سکان‌دار فعلی مذاکرات را مورد نقد قرار می‌دادند و مطرح می‌شد که مخالف تمام‌عیار برجام، مسئول احیای آن شد.
دور هرمنوتیک برای عرصه سیاست خارجی
گرچه با بررسی روند دوساله فعالیت وی در دولت سیزدهم می‌توان دریافت که از او نمی‌توان به‌عنوان یک مخالف برای ارتباط با غرب نام برد و رویکرد او که در ابتدای فعالیتش سکوت را برگزیده بود، موجب افزایش گمانه‌زنی‌ها به احتمالات در خصوص رویکردی که گاها او را «تندرو» می‌خواندند، شده بود؛ اما باقری‌کنی با تز «رویکرد هم‌جواری به همسایگان» وارد مقابله‌ای تفسیری با منتقدانش شد و بین رویکرد کنونی و نگاه پیشین خود دوری هرمنوتیک قائل شد.
به‌عنوان نمونه‌ای از ادعای فوق می‌توان به توافق ایران با عربستان سعودی اشاره کرد که احیای روابط با عربستان نشان داد دیپلماسی دولت سیزدهم به دنبال نگاه جدید به کشورهای منطقه است. حالا اما عرصه سیاست خارجی شاهد علی باقری متفاوت از علی باقری در سال‌های پیش از 1400 است. علی باقری که پس از دو سال سکوت، رنسانسی خودخواسته و البته استراتژیک در نگاه به مسائل برجامی را به منصه ظهور رسانده است.
مذاکره‌کننده ارشد کشورمان در اظهارات اخیر خود با حضور در گردهمایی سراسری اعضای هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان در اردوگاه شهید باهنر تهران از سکوت بایکوت‌گونه دو سال اخیر خود فاصله گرفته و می‌گوید: «چتر دیپلماسی دولت سیزدهم، هر کشوری را که از اراده کافی و توانایی مناسب برای هماهنگی و هم‌افزایی در مسیر توسعه و پیشرفت ایران برخوردار باشد، در برمی‌گیرد.» همچنین او در بخشی دیگر از صحبت‌های خود گفته است: «کسانی که با پوشش دفاع از ارزش‌ها تلاش می‌کنند مذاکره را ماهیتا ضدارزش جلوه دهند، عملا می‌خواهند دست نظام برای تأمین منافع ملی را از این ابزار کلیدی و مهم تهی کنند. شاید اگر در سال 94 کسی می‌گفت که علی باقری از برخی‌ها که می‌خواهند با پوشش دفاع از ارزش‌ها مذاکره را ضدارزش جلوه دهند، گله کرده است، کمتر کسی که شناخت رسانه‌ای معمولی و بر اساس اظهارات باقری در آن سال‌ها از او داشته، این ادعا را باور می‌کرد. 
در پی این گفته‌ها، بلافاصله اعتدالیون و اصلاح‌طلبان به‌سرعت این سخنان را به گذشته باقری ربط دادند و مخالفت او با برجام را به رخ کشیدند. از نظر آنها علی باقری و دوستانش مخاطب سخنان جدید معاون سیاسی وزیرخارجه بودند. در عین حال طرفداران باقری سخنان جدید او را مغایر با گفتار او در گذشته توصیف نکردند. 
سیاسی‌کاری در دیپلماسی ممنوع!
او همچنین اظهار داشته که دولت نسبت به هیچ برگی از صفحات کتاب روابط خارجی و عملیات دیپلماسی در چهار دهه گذشته بی‌اعتنا نیست و تمام آن را با ارزش می‌داند؛ چراکه هر صفحه آن یا درسی است برای تجربه یا سرگذشتی است برای عبرت که این گزاره‌ها نشان از این دارند که درست است که او یک علی باقری‌کنی با تفکرات و رویکردی متفاوت با سال‌های پیشین خود است؛ اما همچنان او سیری از اتفاقات تاریخ دیپلماتیک را به‌عنوان عبرت می‌داند و سعی دارد با نگرشی آسیب‌شناسانه نسبت به مسائل گفت‌وگویی با غرب نگاه کند.
باقری‌کنی که زمانی او را در رسانه‌های اصلاح‌طلب یکه‌سوار تندرو و مخالفت برجام می‌نامیدند و او را نقد‌ناپذیر می‌خواندند، اکنون می‌گوید: «خط قرمز نقد سیاست خارجی همان خط قرمز اجرای سیاست خارجی است که همانا منافع ملی است، لذا هیچ فرد یا دستگاهی هر چند به نوبه خود هویت شخصی و حیثیت اجتماعی قابل‌احترامی دارد، هیچ‌گاه خط قرمز نقد سیاست خارجی نیست.»
او همچنین معتقد است که در زمان فعالیتش به‌عنوان مذاکره‌کننده ارشد کشور، هیچ‌گاه مسیر دیپلماسی، مذاکره و تلاش برای تأمین منافع ملی از طریق دستیابی به یک توافق متوازن مسدود نشده است. باقری در بخش دیگری از اظهارات خود گفته است: «اروپا هیچ‌گاه در فهرست سیاه روابط خارجی ما قرار نداشته و ندارد و به هر میزان که این کشورها آماده نقش‌آفرینی در توسعه ایران باشند، با اقبال طرف ایرانی مواجه خواهند شد؛ اما تأکید راهبردی رئیس‌جمهور این است که توسعه و پیشرفت کشورمان و رفاه و آسایش مردم نباید گروگان اراده و تصمیم چند پایتخت غربی باشد.»
علی باقری‌کنی حالا به‌عنوان یک دیپلمات مذاکره‌کننده عمل‌گرا باید مذاکرات احیای برجام را به ایستگاه پایانی برساند. 
آیا سخنان جدید علی باقری را باید حاصل تجربیات دو ساله او و ایجاد زمینه برای توافق احتمالی برجامی دانست. گفته‌هایی که در آستانه تبادل زندانیان و سفر نیویورک دارای اهمیت است. آیا آن‌گونه که برجامیان می‌گویند؛ علی باقری جدیدی متولد شده است؟

لینک کوتاه:
https://www.iranianejahan.ir/Fa/News/1065607/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

مایکروسافت اتحادیه اروپا را مقصر بزرگ‌ترین قطعی فناوری اطلاعات در جهان دانست

تحریم گسترده سخنرانی نتانیاهو در کنگره آمریکا

انقلاب یونایتد: یک چهارم کارکنان اخراج می‌شوند!

1 کشته در تصادف تریلر آتشین تراکتور در نیوجرسی آمریکا

تهدید برای دستگیری اخلال گران در سخنرانی نتانیاهو در کنگره

پیشتازی هریس در نظرسنجی‌های انتخاباتی در آمریکا

گزافه‌گویی تازه آمریکا علیه ایران

لنی یورو: این بازی باعث شد یونایتد را انتخاب کنم

نگرانی مقام نظامی انگلیس از همکاری ایران، روسیه و چین

نقدی بر سخن علم‌الهدی که گفته بود: همه مفاخر ایران مال افغانستان هستند/ تلاش برای تئوریزه کردن یک سیاست عجیب

هشدار درباره بروز جنگ داخلی در آمریکا در صورت شکست ترامپ

رحمانی موحد، سفیر سابق ایران در ژاپن: رفع تحریم، اولویت اصلی دولت چهاردهم برای عادی‌سازی روابط اقتصادی

یارگیری چین و روسیه در قلب آسیا

جادوی پیراهن مسی: یک رکورد دیگر هم شکست

کودی رودز، احتمال نامزدی برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را رد نمی کند!/ اخبار WWE

روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه 3 مرداد

بیش از 70 کشته در پی سیلاب در افغانستان

آمریکا : باید فشارها بر ایران به دلیل شرایط یمن تشدید شود

فرود بمب‌افکن‌های اتمی آمریکا نزدیک مرز اوکراین | جنگ نزدیک است؟

رمزگشایی از بحران مالی سازمان ملل

نگاه «کامالا هریس» به برجام و اتفاقات بعد از فوت مهسا امینی؛ چرایی مخالفت با ترور سردار سلیمانی

دموکرات‌ها نمیخواستند بر سر بایدن ریسک کنند/ ترامپ برای پیروزی ممکن است جنگ خیابانی به راه بیاندازد

شایسته سالاری در انتصاب ها می تواند زمینه فساد را بشدت کاهش دهد

جلسه پزشکیان و تیم اقتصادی اش با رئیس سازمان برنامه و بودجه درباره یارانه ها، بودجه کشور، خرید گندم و ..

جوانان بلژیکی خطاب به رهبر انقلاب اسلامی: عمیقاً تحت تأثیر پیام دعوت شما قرار گرفته‌ایم

توافق چین با سران فلسطینی، نقطه عطفی در حل مناقشات منطقه‌ای

واکنش رژیم اسرائیل به توافق فتح و حماس در پکن

بستن نوار مرزی مشترک ایران با افغانستان

سقوط 2 درصدی بهای نفت در بازار جهانی

آیا خلیج فارس هنوز اهمیت سابق را دارد؟

دستمزد شکیرا برای خواندن 7 دقیقه‌ای در فینال کوپا آمریکا چقدر بود؟

آقای پزشکیان! این شتر به کوی لیلی نمی‌رود

تصادف شدید در آمریکا در هنگام تعقیب و گریز (فیلم)

شانس پیروزی هریس در انتخابات کمتر از ترامپ، اما بسیار بیشتر از بایدن است

بایکوت سخنرانی نتانیاهو در مقابل کنگره آمریکا توسط سناتورهای دموکرات

کره شمالی: ترامپ هیچ تغییر مثبتی در روابط دوجانبه به وجود نیاورد

تجمع اعتراضی یهودیان داخل کنگره آمریکا پیش از سخنرانی نتانیاهو

اولین حضور بایدن در انظار عمومی پس از بهبودی از کرونا +فیلم

هریس: ترامپ به دنبال بازگرداندن آمریکا به گذشته است

بدون رسانه در محاصره رسانه ‏ها

جایگاهی برای تغییر بازی

یافتن آن 60 درصدی که نیامدند

ابعاد شگفت انگیز اقتصاد هند

انتقاد تند ترامپ از دولت بایدن-هریس در ماجرای ترور

صهیونیست‌ها زیر گنبد آهنین مدفون شده‌اند

حمله هریس به ترامپ

بایدن درباره انصرافش از انتخابات فردا سخنرانی می کند

نتانیاهو از طرح ضدایرانی جدیدی در کنگره آمریکا رونمایی می‌کند

آمریکا: باید فشار بین‌المللی علیه انصارالله یمن و ایران را ادامه دهیم

دیدار نتانیاهو و خانواده اسیران صهیونیست در آمریکا به تشنج کشیده شد