ایرانیان جهان - ایسنا /خرید نان با چندین کارت بانکی و ایستادن در صفهای طولانی، این بار نه برای سفره مردم که برای خوراک دامها، افزایش سرسامآور قیمت نهادههای دامی در مقابل ارزانی قیمت نان، باعث شده برخی دامداران و مرغداران به جای خرید جو و ذرت، به سراغ نانهای یارانهای بروند؛ موضوعی که اعتراض شهروندان گرگانی را برانگیخته و به گفته کارشناسان، امنیت غذایی کشور را نشانه رفته است.
در هفتههای اخیر، صفهای طولانی مقابل نانواییهای گرگان به معضلی تکراری برای شهروندان تبدیل شده است. بررسیها نشان میدهد یکی از دلایل اصلی این شلوغی، حضور خریدارانی است که با چندین کارت بانکی و حتی با هماهنگی با برخی نانواییها، حجم بالایی نان خریداری کرده و برای تغذیه دام و طیور خود به روستاها و دامداریها منتقل میکنند.
گلایه شهروندان از صفهای بیپایان نان
«زهرا»، یکی از شهروندان گرگانی، با گلایه از این وضعیت به خبرنگار ایسنا گفت: هر روز عصر که از سر کار برمیگردم، باید حداقل نیم ساعت در صف نانوایی وقت تلف کنم. چند بار شده که نان به من نرسیده و دست خالی برگشتم. این چند وقت اخیر اوضاع خیلی بدتر شده، انگار نهانگار که نان برای مصرف مردم است.
بازار ![]()
«علی» یکی دیگر از شهروندان نیز با اشاره به مشاهدات خود افزود: چند نفر را میبینم که هر روز با چند کارت میآیند و کلی نان میخرند و میبرند. وقتی اعتراض میکنیم، میگویند برای دامهای روستا میخرند. خب، دام آنها باید جو و ذرت بخورد، نه نانی که یارانهاش را مردم دادهاند.
ارزانی نان در برابر گرانی نهادهها؛ معادلهای که به هم خورد
بررسی قیمتهای بازار نشان میدهد هر کیلوگرم جو دامی در روزهای اخیر به قیمتی بین ۴۵ تا ۵۰ هزار تومان معامله میشود و ذرت نیز در همین محدوده قیمتی قرار دارد. این در حالی است که هر قرص نان یارانهای با قیمتی به مراتب پایینتر از نهادههای دامی به دست مصرفکننده میرسد. این اختلاف قیمت فاحش، انگیزه کافی برای برخی دامداران ایجاد کرده تا با صرف وقت و استفاده از کارتهای متعدد، نان ارزان را جایگزین خوراک پرهزینه دام کنند.
«رحمان»، یکی از دامداران روستاهای اطراف گرگان که برای خرید نان به شهر مراجعه کرده بود، در گفتوگو با ایسنا ضمن تأیید این موضوع گفت: ما مجبوریم. قیمت جو و ذرت سر به فلک کشیده. اگر برای دامهایمان نان نخریم، از پس هزینهها برنمیآییم. هر روز صبح زود میآییم شهر و با چند کارت که از فامیل جمع کردیم، نان میخریم و میبریم. میدانیم کار درستی نیست، ولی چاره دیگری نداریم.
«حاج نصرت»، یک دامدار دیگر نیز با اشاره به کاهش قدرت خرید خود افزود: قبلاً جو و ذرت میخریدیم، اما حالا با این قیمتها، خرید نان برای دام به صرفهتر است. هر چند که خودمان هم میبینیم این کار به مردم فشار میآورد و صفها را شلوغ میکند.
هشدار کارشناسان: از خوراک دام تا قاچاق گندم
این پدیده نه تنها باعث نارضایتی عمومی و ایجاد صفهای طولانی شده، بلکه زنگ خطر را برای کارشناسان حوزه کشاورزی به صدا درآورده است. آنها هشدار میدهند که ادامه این روند میتواند امنیت غذایی کشور را با چالش جدی مواجه کند. ارزانی غیرمتعارف گندم و نان نسبت به سایر نهادهها، دو عواقب خطرناک به دنبال دارد: اول، انحراف مصرف گندم از سفره مردم به خوراک دام، و دوم، افزایش انگیزه برای قاچاق گندم و آرد به کشورهای همسایه به دلیل اختلاف قیمت.
در این میان، علیقلی ایمانی، دبیر خانه کشاورز، در گفتوگو با ایسنا به ریشه این مشکلات اشاره کرد و خواستار اصلاح فوری قیمت خرید تضمینی گندم شد.
اصلاح قیمت گندم؛ راهکاری برای خروج از بحران
علیقلی ایمانی در گفتوگو با خبرنگار ایسنا با اشاره به جلسات کارشناسی برای تعیین نرخ جدید خرید تضمینی گندم اظهار کرد: در کمیته کارشناسی مرکز پژوهشهای وزارت جهادکشاورزی، قیمت ۵۲ هزار تومان برای خرید تضمینی هر کیلوگرم گندم مصوب شده است. با توجه به افزایش چشمگیر قیمت نهادهها، این نرخ باید به تصویب نهایی برسد، در غیر این صورت خطر خروج گندم از چرخه خرید تضمینی و قاچاق آن وجود خواهد داشت.
وی با اشاره به اینکه قیمتهای پیشنهادی بر اساس چهار فاکتور اصلی شامل هزینه تولید در یک واحد متعارف (با متوسط عملکرد ۴ تن در هکتار)، نرخ تورم، نرخ ارز و قیمت تمامشده گندم وارداتی محاسبه میشود، افزود: در حال حاضر، هر کیلوگرم گندم وارداتی حدود ۵۸ هزار تومان برای دولت تمام میشود. اختلاف ۶ هزار تومانی این رقم با قیمت پیشنهادی ۵۲ هزار تومان، به دلیل تورم در فاصله زمانی کاشت تا برداشت است. قیمت اولیه گندم ۲۷ تا ۲۸ هزار تومان بود، اما حذف ارز ترجیحی و افزایش نهادهها، ضرورت تجدیدنظر را ایجاد کرد.
ایمانی با تأکید بر لزوم متعادلسازی قیمتها هشدار داد: اگر قیمت گندم متناسب با هزینههای تولید نباشد، این محصول استراتژیک از چرخه خرید تضمینی خارج شده و یا سر از بازار قاچاق درمیآورد و یا به خوراک دام در دامداریها و مرغداریها تبدیل میشود. در شرایطی که قیمت جو در بازار آزاد به بیش از ۵۰۰ هزار تومان رسیده، طبیعی است که دامدار برای تأمین جیره ارزانتر، به سمت گندم و نان یارانهای گرایش پیدا کند.
افزایش بهرهوری؛ راه حل جایگزین افزایش قیمت
دبیر خانه کشاورز در ادامه به راهکارهای بلندمدت برای حمایت از کشاورزان اشاره کرد و گفت: ما اعتقاد داریم اگر زیرساختها برای کشاورزان فراهم شود تا ضایعات کاهش یافته و بهرهوری افزایش یابد، آنها سود بیشتری خواهند برد و نیازی به افزایش مکرر قیمتها نیست. برای مثال، اگر با ورود تکنولوژی جدید مانند کمباینهای مدرن که ضایعات کمتری دارند و نیز بهروزرسانی ماشینآلات حمل محصول و اصلاح جادههای بین مزارع، عملکرد تولید در هکتار حداقل یک تن افزایش یابد، با احتساب قیمت ۵۰ هزار تومان، درآمد کشاورز ۵۰ میلیون تومان در هکتار بیشتر خواهد شد. متأسفانه امروز تنها ابزاری که در دست کشاورز برای جبران هزینههاست، افزایش قیمت است، در حالی که باید به سمت اقتصادی کردن کشاورزی با فناوریهای نوین حرکت کنیم.
وی تصریح کرد: نرخها باید به گونهای تعیین شوند که گندم از چرخه مصرف انسانی خارج نشود. پایین بودن قیمت نان نسبت به سایر نهادهها، مستقیماً علت شلوغی نانواییها و سر از دامداریها درآوردن نان مردم است. تعداد زیادی با در دست داشتن کارتهای بانکی متعدد و با استفاده از روابط خود با برخی نانواییها، اقدام به خرید نان برای دام میکنند و این چرخه معیوب باید با تصمیمگیری اقتصادی درست، شکسته شود.
به گزارش ایسنا، در حالی که صفهای نانواییهای گلستان هر روز طولانیتر میشود، شهروندان چشم به تصمیم دولت دوختهاند. کارشناسان تأکید دارند که اگر قیمت خرید تضمینی گندم به نرخ واقعی (۵۲ هزار تومان) نزدیک نشود، نه تنها نان سفره مردم، بلکه امنیت غذایی کشور نیز قربانی این شکاف قیمتی خواهد شد؛ چراکه گندمِ یارانهای یا خوراک دام میشود یا راهی بازار قاچاق.