ترامپ راه خروج از جنگ را پیدا کرد؟

ایرانیان جهان - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
محاسبات کنونی تهران بر این مبناست که فشارهایش در نهایت ایالات متحده را مجبور به پذیرش کنترل ایران بر این آبراه حیاتی خواهد کرد - و زمان به نفع آنهاست.
یک مقام آمریکایی در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز، از پیشرفت در مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و عمان خبر داد؛ مذاکراتی که در صورت موفقیت می‌تواند به بازگشایی تنگه هرمز شود. به گفته این مقام آمریکایی، واشنگتن پیش‌بینی می‌کند که به زودی توافقی بین دو کشور حاصل شده و ترانزیت دریایی از طریق تنگه هرمز از سر گرفته شود. این مقام آمریکایی تاکید کرد: «به محض اعلام توافق برای از سرگیری کشتیرانی تجاری، ایالات متحده محاصره بنادر ایران را لغو خواهد کرد و مانند همیشه، اقدامات ایالات متحده همچنان مبتنی بر عملکرد و وابسته به اجرای تعهدات ایران خواهد بود».
سازش در جهان برندگان و بازندگان؟
با این همه از نگاه تحلیل‌گران، رسیدن به توافقی که جریان کشتیرانی در تنگه هرمز را به شکلی پایدار به حالت عادی بازگرداند، موضوع چندان ساده‌ای به نظر نمی‌رسد و در این میان اراده واشنگتن موضوعی کلیدی به نظر می‌آید. به نوشته آسوشیتدپرس، برای رسیدن به توافقی با ایران که آبراه حیاتی تنگه هرمز را بازگشایی کند، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، ممکن است نیاز به انجام کاری خلاف شخصیت خود داشته باشد: سازش. در واقع، هرگونه دادن امتیازی برای ترامپ دشوار خواهد بود- و او همان کسی است که اصرار دارد گزارش‌ها در مورد کاهش محبوبیتش در نظرسنجی‌ها، رکود اقتصاد کشور و کاهش ذخایر سلاح‌های کلیدی ارتش حقیقت ندارد.
به گفته الیوت کوهن، مشاور وزارت امور خارجه آمریکا در دولت جورج دبلیو بوش: «او جهان را به برندگان و بازندگان تقسیم می‌کند و این او را به یک بازنده تبدیل می‌کند. و به نظر من، تصویر یک بازنده بودن برای او غیرقابل تحمل خواهد بود». به گفته کوهن، تسلیم شدن در برابر ایران برای او دشوار خواهد بود، حتی اگر این درگیری قیمت بنزین را بالا نگه دارد و مشکلاتی را برای جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر ایجاد کند.
با این همه، به گفته دیوید شنکر، مقام سابق وزارت امور خارجه در دولت اول ترامپ، افزایش فشار اقتصادی ممکن است ترامپ را وادار به سازش در مورد تنگه کند، حتی اگر احتمالاً پیامدهای عمیقی بر تجارت جهانی داشته باشد. شنکر، که اکنون عضو موسسه سیاست خاور نزدیک واشنگتن است، گفت: «هر دو طرف حرف‌های زیادی می‌زنند، اما تصور می‌کنم که رئیس‌جمهور در مورد فوریت حل بحران، موضع خود را نشان داده است. این امتیازی است که او ممکن است به راحتی حاضر به دادن آن باشد».
موضوع کاهش ذخایر تسلیحات آمریکایی نیز به دردسرهای ترامپ افزوده است. به گفته سناتور مارک کلی، دموکرات آریزونا و خلبان سابق نیروی دریایی، کمبود سلاح ناشی از جنگی است که فراتر از حمله به بیش از ۱۴۰۰۰ هدف، هدف و استراتژی مشخصی ندارد. کلی گفت: «اگر می‌دانستید هدف چیست، شاید فهرست اهداف ۵۰۰ هدف می‌شد. شاید ۲۰۰ هدف می‌شد.» او افزود اکنون پنتاگون «میلیاردها و میلیاردها دلار برای حل مشکل خودساخته‌اش» می‌خواهد.
به دنبال راه گریز
در این شرایط، سی‌ان‌ان گزارش داده در حالی که ایالات متحده گزینه‌های نظامی محدودی در پیش رو دارد، مقامات دولت ترامپ در حال ارائه «راه گریزی» برای پایان جنگ با ایران هستند. به گفته سه منبع آگاه، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش ایلات متحده، طی چند هفته گذشته در جمع مشاوران ارشد ترامپ گفته که ایالات متحده باید راه گریزی از جنگ با ایران پیدا کند - زیرا گزینه‌های نظامی روی میز برای تشدید درگیری می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و بعید است که قدرت هوایی به تنهایی بتواند به اهداف اعلام شده ترامپ دست یابد. یکی از منابع با صراحت گفت: «کین به دنبال راه گریزی است».
کین در این دیدگاه که جنگ به یک دوراهی رسیده است، تنها نیست. به گفته دو منبع آگاه، او این نگرانی‌ها و احتمال یافتن راه گریزی از جنگ را با سایر مقامات کلیدی کابینه، از جمله جان راتکلیف، مدیر سیا، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، مطرح کرده است.
ترامپ همواره با ایده استقرار نیروهای زمینی در ایران مخالف بوده و در عوض نشان داده است که معتقد است بمباران هوایی می‌تواند آنها را مجبور به پذیرش توافقی با شرایط او کند. به گفته چندین منبع آگاه از مذاکرات اخیر، کین و دیگر اعضای کابینه ترامپ به طور خصوصی این نتیجه را بعید می‌دانند و در عوض به دنبال ایجاد گزینه‌های دیگری بوده‌اند که با پارامترهای ترامپ مطابقت داشته باشد. در واقع، اکنون ارشدترین ژنرال ترامپ به طور خصوصی استدلال می‌کند که هیچ راه حل نظامی آسانی برای پایان دادن به جنگ وجود ندارد.
محدودیت‌های قدرت هوایی؛ یک پیروزی نمادین؟
به نظر می‌رسد اکنون جنگ به نقطه‌ای رسیده که بسیاری از مقامات ارشد امنیت ملی ترامپ، که از سوی دکترین نظامی، ارزیابی‌های جامعه اطلاعاتی ایالات متحده و عقل سلیم پشتیبانی می‌شوند، به آن‌چه خود کین در یک جلسه استماع عمومی در اواخر ماه گذشته در جمع قانونگذاران گفت، اعتقاد دارند: «قدرت هوایی محدودیت‌های خود را دارد».
به همین دلایل، کین و دیگر مقامات دولت آمریکا، حتی با وجود اینکه به نظر می‌رسید ترامپ در ابتدا آماده چراغ سبز به عملیاتی «عظیم» بود، به دلیل نگرانی از عواقب احتمالی تشدید درگیری، نسبت به آخرین طرح اواخر ماه ژوئیه برای انجام حملات جدید و تهاجمی‌تر محتاط بودند. به گفته یک منبع آگاه: «تنها کسانی که از این عملیات حمایت کردند، عناصری از سنتکام بودند». او خاطرنشان کرد که اسرائیل نیز به طور گسترده از عملیاتی برای تشدید درگیری حمایت می‌کرد. یک مقام ارشد دولت به سی‌ان‌ان گفت که ترامپ در نهایت پس از صحبت با متحدان خاورمیانه‌ای خود که به او گفته بودند از واکنش ایران، به ویژه حملات تلافی‌جویانه به زیرساخت‌های انرژی خود، می‌ترسند، تصمیم به عقب‌نشینی گرفت.
با این حال، به نظر می‌رسد کاهش ذخایر مهمات کلیدی ایالات متحده نیز یکی از عوامل دخیل در این تصمیم بوده است و به تصدیق منابع متعدد، این نگرانی نه تنها توسط کین، بلکه توسط مقامات خلیج فارس نیز مطرح شده، که اخیراً به مقامات دولت ترامپ گفته اند که چگونه کمبود سیستم‌های دفاع هوایی پیشرفته آمریکایی می‌تواند بر توانایی آنها در دفع حملات تلافی‌جویانه احتمالی ایران در صورت تصمیم ترامپ برای تشدید درگیری تأثیر بگذارد.
ترامپ بارها تهدید کرده که به زیرساخت‌های انرژی ایران حمله خواهد کرد، اقدامی که به گفته منابع بعید است ایران را مجبور به تسلیم کند و باعث حملات تلافی‌جویانه به زیرساخت‌های انرژی کشورهای خلیج فارس خواهد شد و از سوی دیگر بیش از هر چیز مردم ایران را تحت تاثیر آثار مخربش قرار می‌دهد. به گفته یک منبع دیگر، ترامپ هم‌چنین گزینه بمباران پل‌ها را در نظر گرفته بود، اما انجام این کار نیز بعید است که نتایج مثبتی داشته باشد.
بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، در حالی که کین و دیگران همچنان تلاش می‌کنند تا ترامپ را از این موضوع آگاه کنند که اقدامات نظامی شدیدتر می‌تواند به نتایج منفی منجر شود، تمرکز آنان اکنون بر یافتن راه خروجی است که به ترامپ یک پیروزی «نمادین» ارائه می‌دهد تا بتواند بدون جلوگیری از یک پیشرفت دیپلماتیک بالقوه، آن را به مردم آمریکا بفروشد، و این کار را با توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز آغاز می‌کند.