ایرانیان جهان - باشگاه خبرنگاران /نیروگاههای خورشیدی خانگی و کوچکمقیاس امکان تولید برق در محل مصرف را فراهم کرده و میتوانند بخشی از تلفات انتقال و توزیع برق را کاهش دهند.
توسعه نیروگاههای خورشیدی در سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی برنامههای صنعت برق کشور تبدیل شده است؛ افزایش ظرفیت تولید برق پاک میتواند به کاهش فشار بر شبکه در دورههای اوج مصرف و مدیریت ناترازی برق کمک کند.
نیروگاههای خورشیدی خانگی و کوچکمقیاس امکان تولید برق در محل مصرف را فراهم کرده و میتوانند بخشی از تلفات انتقال و توزیع برق را کاهش دهند از سوی دیگر، توسعه این نیروگاهها با ایجاد امکان مشارکت مشترکان در تولید برق، زمینه سرمایهگذاری خانوارها و واحدهای کوچک و صنعتی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر را فراهم میکند.
در همین راستا، وزارت نیرو و سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) توسعه نیروگاههای خورشیدی پشتبامی را با هدف افزایش ظرفیت تولید برق پاک در دستور کار قرار دادهاند.
مصطفی رجبیمشهدی، معاون برق و انرژی وزیر نیرو، با اشاره به روند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کشور اظهار کرد: ظرفیت نیروگاههای خورشیدی پشتبامی در ابتدای دولت حدود ۱۷۰ مگاوات بود که اکنون به ۶۵۰ مگاوات رسیده است.
او افزود: در مجموع، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر کشور نیز از حدود هزار و ۲۵۰ مگاوات در ابتدای دولت به بیش از ۶ هزار مگاوات افزایش یافته و برنامهریزی شده است این رقم تا پایان سال به ۱۲ هزار مگاوات برسد.
رجبیمشهدی با اشاره به برنامه وزارت نیرو برای توسعه نیروگاههای مقیاس کوچک و پشتبامی گفت: هدفگذاری انجامشده، احداث ۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی پشتبامی است. این نیروگاهها علاوه بر پشتبام منازل، قابلیت نصب روی سقف سولهها و واحدهای صنعتی کوچک را نیز دارند.
به گفته معاون وزیر نیرو، اتصال این نیروگاهها به شبکههای فشار ضعیف میتواند هزینههای توسعه و اتصال نیروگاههای بزرگ به شبکه را کاهش دهد. برای اقتصادی شدن این طرحها نیز دستورالعمل فعالیت تجمیعگرها تدوین شده است تا برق تولیدشده توسط نیروگاههای کوچک جمعآوری و در تابلوی برق سبز عرضه شود.
سرمایهگذاری ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومانی برای نیروگاه ۵ کیلوواتی
معاون برق و انرژی وزیر نیرو درباره هزینه احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی نیز گفت: برای یک نیروگاه ۵ کیلوواتی حدود ۵۰ تا ۶۰ مترمربع فضا نیاز است و هزینه سرمایهگذاری آن با توجه به شرایط و تجهیزات، حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ میلیون تومان برآورد میشود.
او ادامه داد: در مرحله نخست، مشترک باید تمام هزینه احداث نیروگاه را پرداخت میکرد، اما پس از آن تسهیلاتی معادل ۸۰ درصد هزینه در نظر گرفته شد و اکنون وزارت نیرو به دنبال آن است که بخش عمده یا حتی تمام هزینه احداث نیروگاههای خورشیدی از طریق تسهیلات پوشش داده شود. نیروگاه خورشیدی ۵ کیلوواتی میتواند بخش قابل توجهی از مصرف برق یک مشترک با مصرف متعادل را تأمین کند.
۲۵ سکوی فعال برای توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی
در ادامه، حلیا سادات حسینی، مجری طرحهای نوآورانه ساتبا در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران، با اشاره به اولویت توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی گفت: سیاست توسعه نیروگاههای خورشیدی در سطح کلان کشور در اولویت قرار دارد و توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی نیز با اولویت ویژه در دستور کار ساتبا قرار گرفته است.
او افزود: نیروگاههای خورشیدی خانگی از نظر فنی و تخصصی اهمیت زیادی دارند و تولید برق در محل مصرف میتواند موجب کاهش اتلاف برق شود.
حسینی ادامه داد: برای تسهیل و تسریع فرایند احداث این نیروگاهها، پلتفرمهایی در این حوزه ایجاد شده است که نصب و راهاندازی نیروگاههای خورشیدی خانگی را بر عهده دارند. تاکنون ۲۵ سکو در عرصه نصب و راهاندازی نیروگاههای خانگی در سطح کشور فعال شدهاند.
به گفته مجری طرحهای نوآورانه ساتبا، این سکوها به عنوان پل ارتباطی میان ساتبا، شبکه برق کشور و متقاضیان فعالیت میکنند و میتوانند دسترسی متقاضیان به اطلاعات فنی، تجهیزات، نحوه طراحی و فرایند احداث نیروگاه را تسهیل کنند.
افزایش تقاضا برای نیروگاههای خانگی
حسینی با اشاره به افزایش تقاضا برای احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی گفت: از ابتدای سال ۱۴۰۵ و با توجه به شرایط متفاوتی که کشور تجربه کرد، تقاضا برای این نیروگاهها افزایش قابل توجهی داشته است.
او افزود: پیش از بهمن سال گذشته، بیش از ۴۰۰ متقاضی پس از طی مراحل مختلف برای نصب نیروگاه هدایت شده بودند، اما از اسفندماه تاکنون تعداد متقاضیان چندین برابر شده و رشد بیش از ۱۰۰ درصدی در این زمینه رقم خورده است.
مجری طرحهای نوآورانه ساتبا، ناترازی برق و قطعیهای بیشتر در زمان اوج مصرف تابستان را از عوامل افزایش تقاضا عنوان کرد و گفت: این شرایط باعث شده است مشترکان خانگی نیاز بیشتری به تولید برق مستقل و استفاده از نیروگاههای خورشیدی احساس کنند.
حسینی با اشاره به تغییر نوع تقاضاها گفت: درخواستها بیشتر به سمت نیروگاههای هیبریدی رفته است؛ نیروگاههایی که بتوانند در زمان قطعی برق، برق مورد نیاز مشترک را تأمین کنند و در زمان غیرقطعی نیز انرژی تولیدی را به شبکه تحویل دهند.
او افزود: ابلاغ دستورالعمل جدید در زمینه نیروگاههای هیبریدی، شرایط خاصی را در نحوه احداث، تأمین تجهیزات و اتصال به شبکه ایجاد کرده و همین موضوع موجب شده است روند اجرای برخی پروژهها با سرعت کمتری پیش برود.
حسینی همچنین از بررسی و آسیبشناسی فرایند احداث نیروگاههای خانگی خبر داد و گفت: تعداد ذینفعان در این حوزه زیاد است و متقاضی، شرکتهای توزیع، ساتبا و تأمینکنندگان تجهیزات هر کدام بخشی از این فرایند را بر عهده دارند. تغییر قیمت تجهیزات و تفاوت شرایط شبکه نیز بر زمان اجرای پروژهها اثرگذار است؛ برای کوتاهتر شدن این فرایند، سامانه «مهرسان» و ارتباط آن با سکوهای فعال در این حوزه نیز مورد بررسی قرار گرفته و اصلاحات لازم در حال پیگیری است تا سرعت اجرای طرحها افزایش یابد.
در نهایت گفتنی است، توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی و کوچکمقیاس، با افزایش ظرفیت تولید برق پاک، کاهش فشار بر شبکه و فراهم کردن امکان تولید برق در محل مصرف، به یکی از مسیرهای مورد توجه وزارت نیرو برای مقابله با ناترازی برق تبدیل شده است؛ مسیری که تحقق هدف احداث ۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی پشتبامی، به تسهیل فرایندها، تأمین تجهیزات و گسترش حمایتهای مالی نیاز دارد.