ایرانیان جهان - دنیای اقتصاد /متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
تغییر جغرافیای سیاسی آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، از پیشروی کم‌سابقه دموکرات‌ها در دژهای جمهوری‌خواهان حکایت دارد.دیگر بحث بر سر اصل پیشروی دموکرات‌ها نیست، بلکه پرسش محوری ابعاد و ارتفاع این موج آبی است.
کسری غفوری| درحالی‌که اندکی بیش از یک هفته تا انتخابات سوم نوامبر (۱۲ آبان) باقی مانده، رقابت‌های میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا عملا به یک همه‌پرسی تمام‌عیار درباره دور دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ تبدیل شده است و نظرسنجی‌ها نیز از قضاوت سخت و سنگین رای‌دهندگان حکایت دارد. هزینه‌های سرسام‌آور معیشت، تعرفه‌هایی که عرصه را بر کشاورزان و تولیدکنندگان تنگ کرده و جنگ آمریکا علیه ایران که به جهش کم‌سابقه بهای سوخت دامن زده، ائتلافی را که ۲سال پیش‌ترامپ را به کاخ سفید بازگرداند، به شدت فرسوده کرده است. تغییر جغرافیای سیاسی رقابت‌ها گویاترین نشانه این فرسایش به شمار می‌رود؛ به‌طوری‌که میدان نبرد اکنون به قلب پایگاه‌های سنتی جمهوری‌خواهان در آیووا، اوهایو، کانزاس، تگزاس و حتی می‌سی‌سی‌پی کشیده شده است. دیگر بحث بر سر اصل پیشروی دموکرات‌ها نیست، بلکه پرسش محوری ابعاد و ارتفاع این موج آبی است. با این همه، دو مجلس کنگره چشم‌انداز کاملا متفاوتی را پیش روی دو حزب قرار داده‌اند. مجلس نمایندگان در آستانه خروج از کنترل جمهوری‌خواهان قرار گرفته، اما سنا به لحاظ ساختاری همچنان دژی مستحکم برای آنهاست. دموکرات‌ها برای فتح سنا ناگزیرند در ایالت‌هایی پیروز شوند که ترامپ پیش‌تر با اختلاف فاحش برنده آنها بوده است. این در حالی است که جمهوری‌خواهان دست بالاتری در هزینه‌های تبلیغاتی دارند و محبوبیت خود حزب دموکرات نیز تعریف چندانی ندارد. روزهای پایانی کارزار انتخاباتی، تصویر رئیس‌جمهور و حزبی را به نمایش می‌گذارد که کاملا در لاک دفاعی فرو رفته‌اند. دامنه پیامدهای این انتخابات مستقیما به تهران نیز می‌رسد؛ چراکه تسلط دموکرات‌ها حتی بر یکی از دو مجلس، اختیار بودجه و ابزار نظارت قابل توجهی بر جنگ علیه ایران را در دستان آنها قرار می‌دهد.
همان‌طور که رویترز در گزارش اخیر خود اشاره کرده کنگره‌ای با اکثریت دموکرات می‌تواند سیاست خارجی ترامپ را مهار کند و نقطه عزیمت این مهار نیز جنگ ترامپ علیه ایران خواهد بود. ترامپ این جنگ را بدون اخذ مجوز از کنگره کلید زد. دموکرات‌ها از آن زمان بارها رأی داده‌اند که تداوم عملیات نظامی منوط به کسب مجوز از قوه مقننه است. یکی از این قطعنامه‌ها حتی با همراهی شماری از نمایندگان جمهوری‌خواه به تصویب رسید؛ اما کاخ سفید به آن اعتنایی نکرد. اکنون اگر دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان یا سنا را در دست بگیرند، می‌توانند با اهرم کاهش بودجه دفاعی، ترامپ را زیر فشار بگذارند تا برای ادامه جنگ به کنگره رجوع کند. آنها همچنین اختیار خواهند داشت مقام‌های دولتی را برای ادای شهادت علنی درباره طرح‌های جنگی فرابخوانند. دموکرات‌های سنا پیش از این نیز درخواست بی‌سابقه ترامپ برای افزایش ۶۷درصدی بودجه نظامی و رساندن آن به ۱.۵تریلیون دلار را مسدود کرده‌اند و یکی از استدلال‌های اصلی آنها برای این اقدام، خودداری رئیس‌جمهور از مشورت با کنگره درباره جنگ بوده است.
دموکرات‌ها علاوه بر این می‌توانند کمک‌های نظامی به اسرائیل را محدود کنند. این کمک‌ها در آخرین سال مالی به ۳.۸میلیارد دلار رسید که بیشترین سهم در میان تمامی دریافت‌کنندگان کمک‌های نظامی آمریکا محسوب می‌شود. جنگ غزه و جان باختن ده‌ها هزار غیرنظامی فلسطینی باعث شده حمایت از اسرائیل در بدنه حزب دموکرات به شدت سقوط کند، تا جایی که تابستان امسال نزدیک به نیمی از نمایندگان دموکرات مجلس به قطع این کمک‌ها رأی دادند. رویترز در گزارش دیگری با مرور سخنرانی‌های انتخاباتی ترامپ نوشت که او بارها وعده داده با پایان جنگ، بهای بنزین نیز کاهش خواهد یافت. بر اساس داده‌های انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت بنزین در سراسر این کشور به۴.۲۷دلار در هر گالن رسیده که نسبت به سال گذشته نزدیک به ۴۰درصد افزایش نشان می‌دهد. ترامپ در شهر کلمسون ایالت کارولینای جنوبی، درباره سرنوشت جنگ آمریکا علیه ایران و جنگ اوکراین تنها به این جمله بسنده کرد که این درگیری‌ها بالاخره به شکلی به پایان خواهند رسید.
در سوی دیگر میدان، باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، روز شنبه ۲۴ اکتبر (۲ آبان) در گردهمایی‌های انتخاباتی کلیولند و دیترویت به میدان آمد. او ضمن متهم کردن ترامپ به فساد مالی و سیاسی، این انتخابات را کلید توقف و مهار ریاست‌جمهوری او توصیف کرد. اوباما ادعاهای دولت درباره پیروزی بر ایران را به سخره گرفت و استدلال کرد که این جنگ در عمل اهرم اقتصادی نیرومندتری به تهران بخشیده است؛ چراکه تهدیدهای ایران علیه امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، صادرکنندگان نفت را به هراس انداخته است. به گفته اوباما، ایران اکنون در تنگه هرمز حق وتو دارد. در بخش پیش‌بینی‌های آماری، مجله نیوزویک گزارش داد که مدل تحلیلی «سیلور بولتن» شانس دموکرات‌ها را برای فتح مجلس نمایندگان ۹۵درصد و برای تصاحب سنا ۷۶.۴درصد برآورد کرده است. سنا در حال حاضر با آرایش ۵۳ به ۴۷ در کنترل جمهوری‌خواهان قرار دارد. میانگین نظرسنجی‌های سیلور بولتن نشان می‌دهد که رقابت بر سر هشت کرسی سنا با اختلافی کمتر از ۴درصد دنبال می‌شود و به استثنای کارولینای جنوبی، در هفت ایالت دیگر نامزدهای دموکرات پیشتاز هستند.
روزنامه نیویورک‌تایمز نیز در گزارشی نوشت که نبرد اصلی مجلس نمایندگان تقریبا به طور کامل در حوزه‌های انتخابیه جمهوری‌خواهان جریان دارد. موسسه غیرحزبی «کوک پولیتیکال ریپورت» از اواخر سپتامبر تاکنون، ارزیابی خود را در ۶۳حوزه انتخابیه به سود دموکرات‌ها تغییر داده است و هم‌اکنون از مجموع ۱۷کرسی کاملا رقابتی و پایاپای، ۱۲کرسی در اختیار جمهوری‌خواهان قرار دارد. همزمان، تعرفه‌های تجاری و جنگ آمریکا علیه ایران که هزینه سوخت، کود شیمیایی و نهاده‌های دامی را به شدت بالا برده، کرسی‌های مناطق روستایی را نیز از حاشیه امنیت خارج کرده و به متن رقابت کشانده است. جمهوری‌خواهان این دور از رقابت‌ها را به پشتوانه نقشه انتخاباتی مساعد در سنا آغاز کردند، اما بلومبرگ اخیرا به نقل از منابع درون‌حزبی گزارش داد که این حزب اکنون ناگزیر به دفاع از «دیوار سرخ» خود در ایالت‌های آیووا، اوهایو و آلاسکا شده است. اینها ایالت‌هایی هستند که ترامپ در سال۲۰۲۴ با اختلاف دو رقمی فتح کرده بود. دیوید اکسلراد، استراتژیست باسابقه دموکرات معتقد است اگر موج فعلی به اندازه کافی قدرتمند باشد، دموکرات‌ها می‌توانند به ۵۳ یا ۵۴ کرسی دست یابند، اما اگر ارتفاع موج کوتاه‌تر باشد، حتی برای رسیدن به مرز ۵۱ کرسی هم با دشواری روبه‌رو خواهند شد. برخی استراتژیست‌های سیاسی نگرانند سطح انتظارات در اردوگاه دموکرات‌ها از واقعیت‌های سخت میدانی سبقت گرفته باشد. دموکرات‌ها برای کسب اکثریت سنا باید ضمن حفظ تمامی کرسی‌های فعلی خود، چهار کرسی را نیز از چنگ جمهوری‌خواهان خارج کنند.
در این کارزار، جمهوری‌خواهان به برتری مالی خود تکیه کرده‌اند. با این حال، یک مشاور جمهوری‌خواه به بلومبرگ گفت که در فضای سیاسی کنونی، پول تنها تا حدی کارساز است و کارنامه ترامپ در اقتصاد، مهاجرت و جنگ علیه ایران، کل حزب را به زیر می‌کشد. در تحولی دیگر، نیویورک‌تایمز گزارش داد که وزارت دادگستری از یک دادگاه فدرال خواست در صورت شکست خفیف «دن سالیوان»، سناتور جمهوری‌خواه آلاسکا، مانع از تایید رسمی نتایج انتخابات سنا در این ایالت شود. چنین اقدامی در دهه‌های گذشته در تاریخ سیاسی آمریکا سابقه نداشته است. وزارت دادگستری استدلال کرده که حضور نامزد دیگری با نام تقریبا مشابه در برگه رأی، سلامت انتخابات را مخدوش کرده است. در مقابل، تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، مدعی شد که وزارت دادگستری قصد ندارد مانع از رأی دادن هیچ شهروندی شود یا روند تایید نتایج را در آلاسکا متوقف کند.