ایرانیان جهان - وطن امروز / «آناتومی سقوط» عنوان سرمقاله در روزنامه وطن امروز به قلم علیرضا حقیقت است که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
استثناگرایی رژیم صهیونی در سیاست خارجی آمریکا به پایان رسیده است؟ این پرسش رایجی است که فضای سیاسی آمریکا را اشغال کرده؛ سوالی که روزگاری مطرح کردنش در آن کشور یه تابوی بزرگ بود اما گرفتار شدن سیاست خارجی واشنگتن در چنبره ترجیحات و اولویتهای تلآویو، منابع قدرت آمریکا در جهان را در بحبوحه نظم آشفته جهان دچار یک فرسایش بیسابقه کرده است.
امروز یک اجماع کلی در جهان سیاست وجود دارد: نتیجه 2 انتخابات اخیر ریاستجمهوری و کنگره آمریکا را سیاستهای مخرب اسرائیل تعیین کرده است. حمایت بیقید و شرایط آمریکای بایدن از نسلکشی رژیم در غزه، وی را تکدورهای کرد و جنگ فاجعهبار و بیدلیل آمریکا علیه ایران که با تحریک مستقیم نتانیاهو و دیکته کردن راهبردهای او به کاخ سفید شکل گرفت، شکست بیسابقهای را به ترامپ و حزب جمهوریخواه وارد آورد و رئیسجمهور تروریست آمریکا را به «اردک لنگ» (توصیفی که در سیاست آمریکا به روسای جمهور تضعیفشده نسبت میدهند) مبدل کرد.
حالا هشدار نظریهپردازان و کارشناسانی نظیر پروفسور جان مرشایمر و استفن والت تحقق پیدا کرده است. این 2 اندیشمند روابط بینالملل سالها پیش در کتاب مشهور خودشان «لابی اسرائیل در آمریکا» به ابعاد مخرب نفوذ صهیونیستها در ارکان تصمیمسازی آمریکا پرداخته بودند و طی این سالها بارها تحلیل کردند مشکلات دیپلماسی آمریکا در جهان بهویژه منطقه غرب آسیا حاصل چسبندگی و پیوند با ترجیحات اسرائیل است.
حالا بعد از جنگ علیه ایران که شهروندان هزینه آتشافروزی رژیم را با باکهای بنزین خود میپردازند، در آمریکا از ضرورت بازنگری در تنظیم روابط با رژیم سخن گفته میشود؛ تا جایی که جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا پیشقدم شد و در آسیبشناسی شکست جمهوریخواهان و حزب ترامپ اعلام کرد رأیدهندگان آمریکایی خواستار پایان روابط خاص و استثنایی آمریکا با اسرائیل هستند. فضای سیاسی سرزمین اشغالی هنوز از اظهارات ونس بهتزده و شگفتزده است.
جریانی که با شعار «اول آمریکا» و وعده «توقف جنگهای بیپایان» از آمریکاییها و جنبش ماگا رأی گرفت، به رأیدهندگان آمریکایی خیانت کرد و ماگاییستها مشاهده کردند این نتانیاهو است که سیاستهای کاخ سفید را تعیین میکند.
در حقیقت، سرسپردگی ترامپ به نتانیاهو و ضربه تاریخی که رئیسجمهور آمریکا به حزب جمهوریخواه و جریان ماگا زد، باعث شد ونس وارد میدان شود تا ماگا را از ترامپیسم جدا کرده و منجی آن باشد. حالا ترامپ از نگاه یاران، دوستان سابق و رأیدهندگانش، خیانتکاری است که به جای «اول آمریکا» و متوقف کردن جنگهای بیپایان، ترجیحات اسرائیل و نتانیاهو را برگزید. پیام رأیدهندگان ماگاییست و جمهوریخواهانی که پای صندوق رأی رفتند همین بود؛ چیزی که ونس آن را تنبیه و خشم رأیدهندگان ناراضی نامید. شاید دیدگاه امروز جریان ماگا به ترامپ چیزی است که متحد سابق او یعنی «مارجری تیلور گرین» توصیف کرده است: ترامپ قرار بود شخصیتی باشد که با حکومت پنهان مقابله کند و فساد را از بین ببرد اما مشخص شد او در واقع یک «اسب تروا» بود. حالا جمهوریخواهان راهی جز فاصلهگذاری با وی و سیاستهایش (بخوانید سیاستهای تلآویو) ندارند، چرا که میدانند ادامه همکاری با کاخ سفید به معنای از دست دادن 2 انتخابات بعد خواهد بود.
فضای عمومی در ینگه دنیا به حدی ضدصهیونی شده که در انتخابات اخیر، لابی آیپک علیه هر نامزدی که پول خرج کرد، آن کاندیدا با قدرت رقیبش را شکست داد؛ اتفاقی که رسانههای بینالمللی آن را نشانهای از تغییر فضای سیاسی آمریکا در قبال رژیم ارزیابی کردند. روزنامه آمریکایی پلیتیکو در گزارشی که اخیرا منتشر کرد، تحلیل کرد نتایج انتخابات میاندورهای امسال آمریکا به اجماع چنددههای 2 حزب اصلی آن کشور درباره روابط واشنگتن - تلآویو و ضرورت حمایت از اسرائیل ضربه زد و آیپک را با یک عقبنشینی و شکست راهبردی روبهرو کرد. طبق گزارش پلیتیکو، بیش از ۳۰ نامزد مورد حمایت آیپک در رقابتهای انتخاباتی اخیر شکست خورده و دهها میلیون دلار هزینه این لابی هم نتوانست نتیجه مورد نظرش را رقم بزند.
«الی کلیفتون» و «ایان لاستیک» در کتاب تازه منتشرشده خود «لابی اسرائیل؛ آمریکا در چنگال یک قدرت خارجی» مینویسند: این سوال در آمریکا مطرح است: کمکهای آمریکا به اسرائیل در خدمت منافع آمریکا برای یک خاورمیانه باثبات است یا آتشبیار معرکه سیاستهای بیپروا و ماجراجویانه اسرائیل؟ نوامبر ۲۰۲۵، گزارشهای درزکرده نشان داد اسرائیل خواستار یک یادداشتتفاهم جدید برای تضمین ۲۰ سال کمک در سطوحی مشابه یا بالاتر از ۳,۸ میلیارد دلار سالانهای است که تحت یادداشتتفاهم دوره اوباما (که سال ۲۰۲۸ پایان مییابد) دریافت میکند.
سرازیر شدن حجم عظیمی از کمکها به جایی که جمعیت شهروندان آن کمی بیش از نصف جمعیت کلانشهر نیویورک است، به استفاده نامحبوب از منابع ملی تبدیل و تصمیمات دولتهای متوالی برای اولویت دادن به منافع اسرائیل موجب واکنشهای منفی سیاسی داخلی روزافزون شده است. در واقع، یک بهای سنگین اما نادیدهگرفتهشده که ایالات متحده برای «رابطه ویژه» خود با اسرائیل پرداخته، ممکن است فرصتهای از دسترفته و اشتباهات شکلگرفته در سراسر جهان باشد، زیرا بخش اعظم توان و ظرفیت تصمیمگیرندگان عالیرتبه صرف توجه فوقالعاده تناسبناپذیری میشود که آنها ناچارند بر رفتار و دغدغههای یک مکان کوچک [رژیم صهیونیستی] معطوف کنند.
پروفسور مرشایمر درباره کتاب جدید کلیفتون و لاستیک گفته است: «افشاگری بیپروا از لابی اسرائیل که نشان میدهد چگونه نفوذ بیش از حد آن بر خلاف منافع ملی ما عمل کرده و آزادی ما را تهدید میکند. بزرگترین داستان در ژئوپلیتیک و امور داخلی آمریکا این است که چگونه حکومت راستگرای افراطی اسرائیل در خاورمیانه توانست سهم کنترلکنندهای در سیاست خارجی ایالات متحده به دست آورد. لابی اسرائیل اکنون در موقعیتی قرار دارد که بر سخنان سیاستمداران، دانشجویان و خبرنگاران آمریکایی نظارت و سانسور اعمال و کاخ سفید را مجبور و متقاعد کند از سیاستهای نامحبوب، پرهزینه و در نهایت تهدیدکننده منافع ملی حمایت کند».
در چنین فضایی «اندرو میلر» عضو ارشد امنیت ملی و سیاست بینالملل در مرکز پیشرفت آمریکا که در دولت بایدن، معاون دستیار وزیر خارجه در امور اسرائیل و فلسطین و در دولت اوباما، مدیر امور نظامی مصر و اسرائیل در شورای امنیت ملی بود، به طور مبسوطی تحلیل کرد چرا اسرائیل در حال از دست دادن آمریکاست.
دیپلمات آمریکایی که یادداشت خود را در فارن افرز به عنوان ارگان شورای روابط خارجی آمریکا منتشر کرده، مینویسد: «رابطه استثنایی» ایالات متحده و اسرائیل که در آن با اسرائیل متفاوت از هر متحد یا شریک دیگر رفتار میشود، رو به پایان است. هیچ دولت دیگری از آزادی عمل عظیم و حمایت بیقید و شرطی که ایالات متحده از اسرائیل میکند، برخوردار نیست. حمایت ایالات متحده از اسرائیل، علاوه بر آسیب رساندن مستقیم به فلسطینیها، رفتار بیملاحظه اسرائیل و تفکر استراتژیک مشکوک را تشویق میکند. عواقب چک سفید واضح است. در طول 3 سال گذشته، دهها هزار نفر از مردم غزه کشته شدهاند، پیشرفت به سوی صلح و بازسازی در نوار غزه متوقف شده، الحاق کرانه باختری با سرعت بیسابقهای ادامه دارد و ایالات متحده در جنگی نامحبوب در خاورمیانه گرفتار شده که ظاهرا پایانی ندارد. اسرائیل هم، امنتر از 6 اکتبر 2023 نیست و بدون شک منزویتر شده است.
میلر تحلیل کرد: اوضاع در شرف تغییر است. چه خوب و چه بد، ایالات متحده در سالهای آینده روابط خود با اسرائیل را از نو تنظیم خواهد کرد و الگوی جدیدی برای روابط دوجانبه پدیدار خواهد شد؛ الگویی که در آن از اسرائیل انتظار میرود از قوانین ایالات متحده و بینالمللی پیروی کند، 2 دولت از دخالت در سیاست داخلی یکدیگر خودداری کنند و ایالات متحده زمانی که اهداف اسرائیل با اهداف خودش در تضاد باشد، حمایت خود را محدود کند. این تغییر اجتنابناپذیر است و اسرائیل و حامیانش کار چندانی برای جلوگیری از آن نمیتوانند انجام دهند.
به تصریح این مقام آمریکایی، همانطور که آمریکاییها در طول 3 سال گذشته منتقد سرسخت شدهاند، اسرائیلیها نیز بیشتر به سمت راست متمایل شدهاند. مقامات بعدی اسرائیل به شجاعت برای مهار سیاستهای توسعهطلبانه تلآویو و احیای راهحل 2 کشور که بسیار بدنام شده است، نیاز دارند اما اگر آنها نتوانند رویکرد خود را نسبت به فلسطینیها و منطقه وسیعتر اصلاح کنند، اسرائیل در معرض خطر از دست دادن بزرگترین قهرمان و مدافع خود -شاید برای همیشه- قرار میگیرد.
میلر در نهایت نتیجه میگیرد بدون تغییر در سیاستهای ایالات متحده و اسرائیل، این 2 متحد دیرین میتوانند شاهد از هم گسیختگی روابط خود باشند، زیرا ادامه حمایت از اسرائیل در ایالات متحده از نظر سیاسی غیرقابل دفاع میشود. اسرائیل برای احیای خود در نظر آمریکاییها و در نتیجه تضمین همکاری بلندمدت با ایالات متحده، باید مسیر خود را تغییر دهد که با توجه به گردش به راست بیشتر و سرسختتر شدن صهیونیستها در افراطیگری، بعید به نظر میرسد.