سرمقاله اعتماد/ عاشورا در سیره و سنت بنیان‌گذار

ایرانیان جهان - اعتماد / «عاشورا در سیره و سنت بنیان‌گذار» عنوان یادداشت روز در روزنامه اعتماد به قلم احمد مازنی که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
اهداف عملیاتی (برنامه) - در یادداشت‌های قبلی گفته شد که اهداف قیام عاشورا به دو قسمت اهداف کلی و اهداف عملیاتی تقسیم می‌شود و نیز گفته شد که در مورد اهداف کلی بین صاحب نظران اختلافی نیست و در پی آن پنج مورد از اهداف کلی به عنوان نمونه مطرح و دیدگاه امام خمینی درباره این موارد ارائه شد. اما در مورد اهداف عملیاتی اختلاف نظر وجود دارد. این اهداف به‌طور خلاصه عبارتند از ۱- تشکیل حکومت اسلامی ۲- امتناع از بیعت ۳- امر به معروف و نهی از منکر ۴- حفظ جان ۵- شهادت. درباره هر کدام از این موارد صاحب نظران بحث و بررسی مفصلی انجام داده‌اند اما در اینجا هدف ما بررسی دیدگاه امام خمینی درباره هدف یا اهداف عملیاتی امام حسین علیه السلام از قیام عاشورا است.
۱- تشکیل حکومت اسلامی - امام راحل یکی از اهداف عملیاتی قیام عاشورا را تشکیل حکومت اسلامی می‌دانند اما قبل از ورود به این موضوع به این نکته اشاره می‌کنند که: «سیدالشهدا دیدند که مکتب دارد از بین می‌رود. قضیه قیام سیدالشهدا و قیام امیرالمومنین در مقابل معاویه، قیام انبیا در مقابل قدرتمندان و کفار مساله این نیست که بخواهند یک مملکت[را] بگیرند. همه عالم پیش آنها هیچ است. مکتب آنها این نیست، مقصد آنها این نیست، که کشورگشایی بکنند. (صحیفه امام، ج۸، ص۳۳۵) و نیز در همین مورد می‌گوید: «اینکه سیدالشهدا را کشاند به آنجا مکتب بود که کشاند به آنجا؛ اتحاد و عقیده بود که کشاند به آنجا. همه‌ چیزش را داد در مقابل عقیده، در مقابل ایمان و کشته شد و شکست داد؛ طرف را شکست داد. (صحیفه امام، ج۱۰، ص۱۰۹) اما در عین حال بر هدف تشکیل حکومت اسلامی تصریح می‌کنند و می‌فرمایند: «سیدالشهدا ـ سلام‌الله علیه ـ تمام حیثیت خودش، جان خودش را و بچه‌هایش را، همه ‌چیز را در صورتی که می‌دانست قضیه این طور می‌شود، کسی که فرمایشات ایشان را از وقتی که از مدینه بیرون آمدند و به مکه آمدند و از مکه آمدند بیرون حرف‌های ایشان را می‌شنود همه را، می‌بیند که ایشان متوجه بوده است که چه دارد می‌کند، این جور نبود که آمده است ببیند که، بلکه آمده بود حکومت هم می‌خواست بگیرد، اصلا برای این معنا آمده بود و این یک فخری است و آنهایی که خیال می‌کنند که حضرت سیدالشهدا برای حکومت نیامده، خیر؛ اینها برای حکومت آمدند، برای اینکه باید حکومت دست مثل سیدالشهدا باشد، مثل کسانی که شیعه سیدالشهدا هستند باشد.» (صحیفه امام، ج۲۱، ص۳) و تشکیل حکومت عدل را وظیفه همه انبیا و اولیا می‌دانند. زندگی سیدالشهدا، زندگی حضرت صاحب ـ سلام‌الله علیه ـ زندگی همه انبیای عالم، همه انبیا از اول، از آدم تا حالا همه شان این معنا بوده است که در مقابل جور، حکومت عدل را می‌خواستند درست کنند. (صحیفه امام، ج ۲۱، ص۴) امام خمینی (ره) در تاریخ ششم خرداد ۱۳۵۰ در نجف اشرف به مناسبت برپایی جشن‌های شوم ۲۵۰۰ ساله، سخنرانی مهمی ایراد فرمود که در پایان آن ضمن اشاره به مسوولیت علما و لزوم تأسی به سیدالشهدا (ع) می‌فرماید: ‌‏ «او مسلم بن عقیل را فرستاد تا مردم را دعوت کند به بیعت تا حکومت اسلامی تشکیل بدهد و این حکومت فاسد را از بین ببرد.» و در جای دیگر می‌فرماید: «یکی از هدف‏های برجسته و والای نهضت حسینی متوجه ساختن توده‏ مسلمان به تشکیل حکومت اسلامی است. شما یک قدری به فکر باشید، یک قدر توجه داشته باشید، هی ننشینید تکلیف شرعی برای خودتان درست کنید؛ کارتنبل‏ها! تکلیف شرعی‏ام این نیست. شما قوه‏تان بیشتر از قوای سیدالشهدا است. قوایی نداشت در مقابل آن قوّه [ولی] پا شد قیام کرد، مخالفت کرد، تا کشته شد. آن هم می‌توانست اگر تنبل بود ـ نعوذ باللّه‏ ـ می‌توانست بگوید که تکلیف شرعی من این نیست. از خدا می‌خواستند آنها که سیدالشهدا ساکت باشد و آنها به خر سواری خودشان سوار باشند، از قیام او می‏ترسند. او مسلم را فرستاده که مردم را دعوت کند به بیعت تا حکومت اسلامی تشکیل بدهد، این حکومت فاسد را از بین ببرد.» (صحیفه امام ج۲/ ۳۷۳)
بازار