ایرانیان جهان - فارس /قرارداد جدید فروش بالگردهای آمریکایی به بغداد، بار دیگر موضوع تسلیح نیروی هوایی عراق را به محل بحث و گفتوگو بازگردانده است؛ موضوعی که پرسشهایی را درباره میزان انطباق گزینههای مطرح شده با نیازهای واقعی نیروهای عراقی ایجاد کرده است؛ آن هم در شرایطی که عراق نیاز مبرمی به سامانههای پدافندی دارد.
وزارت خارجه آمریکا پیشتر با فروش احتمالی بالگردهای مدل «بل ۴۱۲ ایپیایکس» (Bell 412EPX) و تجهیزات مرتبط با آن به عراق موافقت کرد؛ قراردادی با ارزش برآوردی ۱۵۰ میلیون دلار که درباره توجیه هزینهکرد این مبلغ پرسشهایی مطرح شده است، به ویژه از آنجا که این مدل در رده بالگردهای خدماتی قرار میگیرد و نه بالگردهای تهاجمی یا بالگردهای ترابری نظامی سنگین.
ناظران بر این باورند که مسئله صرفاً به خرید بالگردها مربوط نمیشود، بلکه تناسب هزینه آن با بازده عملیاتی نیز محل بحث است؛ به ویژه اینکه عراق به توانمندیهای هوایی متنوعی نیاز دارد که شامل ترابری، پشتیبانی، شناسایی، واکنش سریع، تأمین امنیت مرزها و پوشش مناطق صعبالعبور میشود.
در همین ارتباط، پایگاه خبری المعلومه به نقل از «اثیر الشرع»، تحلیلگر سیاسی عراقی اظهار داشت این قرارداد بخشی از روند گستردهتری است که آمریکا از طریق آن تلاش میکند موضوع تسلیح ارتش عراق، به خصوص نیروی هوایی و هوانیروز ارتش»، همچنان به ساختار و سامانههای آمریکایی وابسته باقی بماند.
الشرع به المعلومه گفت: آمریکا تلاش میکند کنترل خود بر پرونده تسلیحاتی عراق، به ویژه نیروی هوایی، را حفظ کند؛ این کار از طریق وابسته کردن بخش مهمی از آمادگی فنی به برنامههای نگهداری و تعمیرات، قطعات یدکی و پشتیبانی فنی خارجی انجام میشود.
وی افزود که معیار واقعی هر قرارداد تسلیحاتی، صرفاً ارزش اولیه قرارداد نیست، بلکه باید کل هزینه چرخه عمر آن را در نظر گرفت؛ از آموزش و تأمین قطعات یدکی گرفته تا تعمیر و نگهداری، بهروزرسانی و حفظ آمادگی عملیاتی آن طی سالهای طولانی.
توانمندیهای محدود و هزینههای اضافی
ماهیت این بالگرد نیز پرسشهای دیگری را مطرح میکند، این بالگرد یک «سامانه خدماتی چندمنظوره» است که میتوان از آن برای ترابری، تخلیه، شناسایی و پشتیبانی استفاده کرد؛ اما نمیتواند جایگزین بالگردهای نظامی تخصصی یا بالگردهای ترابری سنگین با ظرفیت حمل بار بیشتر شود.
همچنین محدودیت سرعت و بُرد این بالگرد در مقایسه با برخی سامانههای نظامی تخصصی، ممکن است استفاده از آن را در برخی مأموریتهایی که به سرعت واکنش و برد بیشتری نیاز دارند، محدود کند. از سوی دیگر، درباره محدودیت دید مستقیم به سمت پایین هنگام فرود نیز ملاحظاتی مطرح است؛ مسئلهای که در محیطهای صعبالعبور، پر از گردوغبار و در مکانهای فاقد زیرساخت مناسب برای فرود، اهمیت ویژهای دارد.
الشرع درباره هزینه خرید این بالگردها گفت: ورود مدلهای جدید بدون وجود راهبردی روشن برای یکپارچهسازی یا ساماندهی ناوگان، بار مضاعفی بر دوش نیروهای فنی خواهد گذاشت؛ زیرا هر سامانه به آموزش، قطعات یدکی و برنامههای نگهداری و تعمیرات ویژه خود نیاز دارد.
وی نسبت به وضعیت آمادگی فنی نیروی هوایی عراق هشدار داد و تأکید کرد که ادامه وابستگی به واشنگتن در زمینه تعمیر و نگهداری و تأمین قطعات یدکی، موجب شده است بخش قابل توجهی از هواپیماها و بالگردها عملاً از خدمت خارج شوند.
این تحلیلگر عراقی اظهار داشت: بیشتر جنگندهها و بالگردهای نظامی در اختیار عراق، عملاً از خدمت خارج شدهاند و به مثابه آهنپارههایی هستند که در مواجهه با چالشهای امنیتی، کارایی مورد نیاز را ندارند.
المعلومه در پایان نوشت: پرسش اصلی همچنان این است آیا «بل ۴۱۲ ایپیایکس» واقعاً میتواند متناسب با نیازهای عراق، توانمندی جدید و مؤثری به نیروی هوایی اضافه کند، یا اینکه صرفاً تعهد مالی و لجستیکی تازهای را به سامانه تسلیحاتی عراق تحمیل خواهد کرد؛ سامانهای که اساسا با کمتوجهی و وابستگی به خارج دست به گریبان است؟