ایرانیان جهان - ایسنا /اوکراین پس از محدود شدن دسترسی به استارشلید، می‌خواهد با همکاری آیس‌آی و نوکیا شبکه ارتباطات ماهواره‌ای مستقل خود را بسازد.
اوکراین به سامانه‌های ارتباطات ماهواره‌ای امن، مستقل و قدرتمندی نیاز دارد که کنترل آن‌ها در اختیار خودش باشد و قصد دارد سامانه ارتباطات ماهواره‌ای اختصاصی خود را راه‌اندازی کند؛ تصمیمی که با توجه به اتفاقات حدود یک هفته گذشته، چندان هم تعجب‌آور نیست.
به نقل از اسپیس، ارتش اوکراین به تازگی با دو شرکت فنلاندی، یعنی غول مخابراتی نوکیا و شرکت سازنده ماهواره آیس‌آی (ICEYE)، قرارداد همکاری امضا کرده است تا امکان توسعه یک شبکه ارتباطات ماهواره‌ای مستقل و تحت کنترل اوکراین را بررسی کنند.
رافال مودژفسکی، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل آیس‌آی، در بیانیه‌ای گفت: اوکراین به سامانه‌های ارتباطات ماهواره‌ای امن، مستقل و قدرتمندی نیاز دارد که کنترل آن‌ها در اختیار خودش باشد. ما سابقه‌ای اثبات شده در اجرای سریع ماموریت‌های مستقل داریم و می‌توانیم به ایجاد چنین قابلیتی کمک کنیم.
اوکراین در جنگ با روسیه، به شدت به ارتباطات و داده‌های ماهواره‌ای متکی است. با این حال، این کشور مالک ماهواره‌های مورد استفاده خود نیست و عمدتا از خدمات ارائه شده توسط منظومه عظیم ماهواره‌ای استارلینک متعلق به شرکت اسپیس‌ایکس در مدار پایین زمین (LEO) و همچنین استارشلید استفاده می‌کند. استارشلید نسخه‌ای نظامی از استارلینک است که در برابر اختلال و پارازیت مقاومت بیشتری دارد.
استارشلید برای اوکراین اهمیت زیادی دارد، زیرا به این کشور اجازه می‌دهد پهپادهای سریع را در مسافت‌های طولانی و در مناطق جنگی به کار بگیرد. با این حال، در روز ۱۴ اکتبر، سربازان و مقام‌های اوکراینی از کاهش شدید کیفیت دسترسی خود به خدمات استارشلید خبر دادند. این محدودیت، سرعت پهپادهای مجهز به پایانه‌های ارتباطی را کاهش می‌داد و باعث شد بسیاری از آن‌ها در میانه پرواز سقوط کنند.
مشخص نیست چه کسی دستور اعمال این محدودیت‌ها را صادر کرده است. ظاهرا برخی مقام‌های آمریکایی گفته‌اند که دستور از سوی ایلان ماسک صادر شده، اما میلیاردر آمریکایی و بنیان‌گذار و مدیرعامل اسپیس‌ایکس، مسئولیت نهایی را متوجه دولت دونالد ترامپ دانسته است.
ماسک در روز ۱۴ اکتبر در شبکه اجتماعی ایکس که مالک آن است، نوشت: سامانه‌های استارشلید تحت مالکیت و کنترل دولت آمریکا هستند. هرگونه محدودیت در سرعت یا میزان استفاده را ارتش آمریکا تعیین می‌کند و در نهایت، تصمیم با رئیس‌جمهور ایالات متحده است.
در هر صورت، تصمیم‌گیرنده اوکراین نبوده است. محدودیت‌های استارشلید که ظاهرا همچنان ادامه دارند، بی‌تردید تمایل این کشور را برای در اختیار گرفتن کنترل زیرساخت ارتباطات ماهواره‌ای خود تقویت کرده‌اند.
نوکیا و آیس‌آی در اول اکتبر اعلام کرده بودند که قصد دارند با همکاری یکدیگر به کشورها برای توسعه سامانه‌های ارتباطات ماهواره‌ای مستقل کمک کنند. همکاری با اوکراین، گام بعدی این توافق قبلی به شمار می‌رود.
آیس‌آی پیش از این نیز از تلاش‌های دفاعی اوکراین حمایت کرده است. این شرکت فنلاندی و زیرمجموعه آمریکایی آن، به طور مشترک مجموعه‌ای از ماهواره‌های رصد زمین را در مدار پایین زمین اداره می‌کنند. این ماهواره‌ها با استفاده از فناوری رادار دهانه ترکیبی (SAR)، سطح زمین را بررسی می‌کنند. اوکراین برای جمع‌آوری اطلاعات نظامی و برنامه‌ریزی عملیات خود از داده‌های این منظومه ماهواره‌ای استفاده می‌کند.
این همکاری باعث شده است آیس‌آی یا دست‌کم یکی از ماهواره‌های آن، در تیررس روسیه قرار بگیرد. اخیرا یک ماهواره بازرسی روسیه به نام «کاسموس ۲۶۱۲» از فاصله‌ای بسیار نزدیک از کنار ماهواره ICEYE-X36 عبور کرد؛ ماهواره‌ای که زیرمجموعه آمریکایی آیس‌آی آن را اداره می‌کند.
هدف از این نزدیک شدن بدون مجوز مشخص نیست. ممکن است روسیه قصد داشته قابلیت‌های این ماهواره را ارزیابی کند یا به شکلی در عملکرد آن اختلال ایجاد کند. احتمال دیگری نیز وجود دارد. شاید روسیه صرفا می‌خواسته پیامی ارسال کند و به آیس‌آی و اوکراین نشان دهد که اگر بخواهد، می‌تواند برای ماهواره‌ها مشکل ایجاد کند.