ایرانیان جهان - از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانههای آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
سیانان به نقل از چند مقام آمریکایی و منابع مطلع گزارش داده است که نیروهای آمریکا در خاورمیانه برای آغاز عملیات نظامی جدید و احتمالاً گسترده علیه ایران آمادهاند و در صورت صدور دستور از سوی دونالد ترامپ، میتوانند ظرف ۹۶ ساعت عملیات را آغاز کنند. به گفته منابع این شبکه، فهرست اهداف احتمالی شامل زیرساختهای انرژی، مراکز نظامی و تأسیسات هستهای ایران است؛ موضوعی که نشان میدهد دامنه حملات احتمالی ممکن است فراتر از حملات محدود به تجهیزات نظامی باشد.
بر اساس این گزارش، ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را نگرفته است، اما برخی مقامهای فعلی و پیشین آمریکا معتقدند احتمال صدور دستور حمله تا پایان سال وجود دارد و این احتمال پس از انتخابات میاندورهای بیشتر است. در عین حال، منابع یادآوری کردهاند که ترامپ در گذشته نیز از اقداماتی که ابتدا به آنها تمایل نشان داده بود، در آخرین لحظه عقبنشینی کرده است.
سیانان همچنین به ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا اشاره میکند که بر اساس آنها، ایران و یمن احتمال حملات تازه آمریکا و اسرائیل را جدی گرفتهاند. منابع این شبکه میگویند در صورت آغاز حمله علیه ایران، احتمال واکنش فوری علیه نیروها و تأسیسات آمریکایی در منطقه و حتی فراتر از آن وجود دارد. در همین حال، آمریکا در حال کاهش حضور برخی کارکنان دیپلماتیک و متوقف کردن اعزام نیروهای نظامی غیرضروری به منطقه است.
بخش دیگری از گزارش به نقش اسرائیل میپردازد. به گفته منابع آمریکایی و اسرائیلی، نتانیاهو خواهان حملات جدید علیه ایران بوده، اما واشنگتن از اسرائیل خواسته است تا زمان آمادگی برای عملیات مشترک صبر کند. گزارش میگوید اسرائیل احتمالاً حملات را به پس از انتخابات میاندورهای آمریکا موکول کرده است. نیاز اسرائیل به حمایت آمریکا در حوزه دفاع موشکی نیز از عوامل این تأخیر عنوان شده است.
«د کانوورسیشن» در تحلیلی هشت روز به انتخابات میاندورهای سوم نوامبر مانده و دموکراتها بر پایه مدل پیشبینی نیت سیلور سه در چهار شانس کنترل سنا و ۹۵ درصد شانس کنترل مجلس نمایندگان را دارند. دموکراتها در رأی عمومی ۹.۵ درصد پیشتازند و محبوبیت خالص دونالد ترامپ منفی ۲۳.۳ است؛ ۶۰.۲ درصد عملکرد او را رد و ۳۶.۹ درصد تأیید میکنند. به نوشته این تحلیل، اگر اختلال ناشی از جنگ ایران تا انتخابات ادامه یابد و قیمت بنزین و تورم بالا برود، جمهوریخواهان احتمالاً کنترل هر دو مجلس را از دست میدهند. قیمت نفت برنت از ۹۶.۱۶ دلار در ۲۹ سپتامبر به ۱۱۶.۷۲ دلار در جمعه گذشته رسیده و احتمال افزایش دوباره بنزین پیش از انتخابات وجود دارد.
در نظرسنجی یوگاو، ۶۶ درصد همدلی بیشتری با اوکراین داشتند و ۴۵ درصد گفتند ترامپ بیشتر با روسیه همدلی دارد. محبوبیت خالص ترامپ در اقتصاد منفی ۳۲.۶ و در تورم منفی ۴۶ گزارش شد. بر پایه تجمیع سیلور، ۵۵.۲ درصد مخالف جنگ ایران و ۳۶.۳ درصد موافق آناند. دموکراتها به دلیل جراحی حوزههای انتخاباتی جمهوریخواهان برای برنده شدن در مجلس نمایندگان به دستکم چهار درصد اختلاف نیاز دارند و برای سنا به اختلاف دو رقمی. با این حال مدل سیلور آنها را با اختلاف پنج تا شش درصد در سنا پیشتاز میداند. قیمت خردهفروشی بنزین آمریکا ۴.۲۹ دلار در هر گالن است.
رویترز در گزارشی نوشت بیشتر بازارهای سهام خاورمیانه در معاملات اولیه دوشنبه بازگشتند، زیرا دیدار برنامهریزیشده رهبران ایران با مقامهای عربستان، ترکیه و پاکستان امید به کاهش تنش میان آمریکا و ایران را افزایش داد. به نوشته رویترز، این گفتوگوها قرار است دوشنبه در تهران برگزار شود و نخستین تماس سطح بالا میان این چهار کشور از زمانی است که عربستان به یکی از نقاط فشار در جنگ گستردهتر ایران تبدیل شد. میانجیهای قطری نیز یکشنبه به تهران سفر کردند. تلاشهای پیشین میانجیگری پاکستان و قطر به توافق صلح موقت ژوئن انجامید، اما آن توافق بهسرعت فروپاشید.
شاخص اصلی عربستان ۲.۵ درصد جهش کرد و در مسیر نخستین رشد در شش جلسه قرار گرفت. سهام آرامکو ۱.۳ درصد و بانک الراجحی نزدیک ۳ درصد رشد کردند. شاخص قطر ۱.۸ درصد بالا رفت و همه شرکتهای آن مثبت بودند. دبی ثابت ماند و ابوظبی ۰.۴ درصد رشد کرد. شاخص اصلی مصر ۰.۶ درصد بالا رفت، پس از افت ۳.۶ درصدی جلسه قبل. در بخش انرژی، وزیران انرژی عربستان و سنگاپور گفتند عربستان از نیمه دوم ۲۰۲۷ نفت خام خود را در غارهای سنگی جورونگ سنگاپور ذخیره میکند تا امنیت عرضه منطقهای را تقویت کند، زیرا جنگ ارسال محمولهها به آسیا از تنگه هرمز را مختل کرده است. در همین حال، قیمت نفت از اوج ششماهه عقب نشست.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نوشت: افزایش هزینههای زندگی، تعرفههای گمرکی و پیامدهای جنگ علیه ایران میتواند به کاهش آرای جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای سوم نوامبر ۲۰۲۶ منجر شود. طبق نظرسنجیهای مورد استناد مقاله، محبوبیت دونالد ترامپ کاهش یافته و دموکراتها در رقابت برای مجلس نمایندگان پیشتازند.
برخلاف وعده ترامپ، بخش عمده هزینه تعرفههای گمرکی را مصرفکنندگان آمریکایی میپردازند؛ موضوعی که بهویژه خانوادههای کمدرآمد و طبقه متوسط را تحت فشار قرار داده است. همچنین، افزایش قیمت انرژی در پی جنگ علیه ایران، تورم را تشدید کرده و هزینه سوخت خانوارها را بالا برده است.
نویسنده پیشبینی میکند دموکراتها شانس بالایی برای کسب اکثریت مجلس نمایندگان دارند، اما نتیجه رقابت سنا نامطمئنتر است. به باور او، رأیدهندگان بیش از شعارهای سیاسی، عملکرد دولت در تأمین معیشت و امنیت اقتصادی خود را ارزیابی میکنند. تغییر توازن قدرت در کنگره نیز میتواند نظارت بر سیاستهای تعرفهای و تصمیمات جنگی دولت را افزایش دهد.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: تهران نباید عراق را پشتوانه نظامی قطعی خود در رویارویی احتمالی آینده با آمریکا و اسرائیل بداند. روابط عمیق سیاسی، مذهبی و اجتماعی دو کشور، به معنای مشارکت خودکار بغداد، حشدالشعبی یا گروههای مسلح عراقی در جنگ نیست.
دولت عراق بر حاکمیت ملی، انحصار سلاح در اختیار دولت و جلوگیری از تبدیل خاک این کشور به میدان درگیریهای منطقهای تأکید دارد. همچنین، برنامه دولت برای ساماندهی سلاحها و محدودکردن فعالیت گروههای مسلح خارج از چارچوب رسمی، میتواند محاسبات این گروهها را تغییر دهد و آنان را به اولویتدادن به بقای سیاسی و اجتماعی خود در عراق سوق دهد.
به باور نویسنده، ایران باید بدون فرض مشارکت نظامی عراق، توان دفاعی، اقتصادی و سیاسی خود را ارزیابی کند و از طریق گفتوگو با بغداد، مانع گسترش درگیری شود. عدم مشارکت نظامی عراق لزوماً به معنای دشمنی با ایران یا قطع حمایت سیاسی نیست.
المیادین در مقاله ای نوشت: با نزدیکشدن انتخابات بیستوششم کنست، نگرانیها از تکرار حوادث حمله هواداران دونالد ترامپ به ساختمان کنگره آمریکا در اسرائیل افزایش یافته است. تشدید قطبیسازی سیاسی، نفرتپراکنی علیه مخالفان و بیاعتمادی به نهادهای دموکراتیک، زمینه بروز ناآرامیهای اجتماعی را فراهم کرده است.
نتانیاهو که انتخابات را نبردی برای بقای سیاسی خود میداند، ممکن است امنیت دولت را با منافع شخصیاش گره بزند و در صورت شکست، نتیجه انتخابات را زیر سؤال ببرد. در مقابل، مخالفان او نگران تکمیل اصلاحات قضایی و تبدیل اسرائیل به حکومتی مذهبی هستند.
نظرسنجیها نشان میدهد بخشی از جامعه یهودی اسرائیل حاضر نیست حتی با وجود مخالفت با سیاستهای دولت، نتیجه انتخاباتی دموکراتیک را بپذیرد. همچنین، مخالفت با حق رأی اعراب و تلاش برای نظارت گسترده فعالان راستگرا بر حوزههای رأیگیری، خطر تنش را افزایش میدهد.
نویسنده هشدار میدهد که اگر یکی از دو اردوگاه شکست را نپذیرد، احتمال اعتراضات خیابانی، درگیری و حتی خشونت سیاسی وجود دارد؛ سناریویی که یادآور حمله به کنگره آمریکا در سال ۲۰۲۱ است.
رسانه های روسیه و چین
روزنامه روسی «نزاویسیمایا گازتا» در گزارشی به قلم ایگور سوبوتین نوشت دولت مرکزی عراق به تهران وعده داده است گروههای مسلح کرد ایرانی مخالف جمهوری اسلامی را از خاک این کشور خارج کند؛ گروههایی که به نوشته این روزنامه، آمریکا و اسرائیل در پی استفاده از آنها برای تغییر نظام سیاسی ایران بودهاند.
مقامهای ایرانی از توافق با بغداد خبر دادهاند، اما گزارش رسانههای عراقی حاکی از آن است که دولت عراق ممکن است بهجای اخراج کامل این گروهها، آنها را به مناطق دورتر از مرز ایران، از جمله نزدیکی مرز عربستان سعودی، منتقل کند.
آنتون مارداسوف، کارشناس مسائل خاورمیانه، معتقد است اجرای این تعهد با موانعی روبهروست؛ زیرا دولت اقلیم کردستان عراق کنترل مؤثری بر مناطق کردنشین دارد و ممکن است حضور این گروهها را ابزاری برای اعمال فشار بر تهران بداند. او احتمال بازگشت ایران به حملات هدفمند علیه این گروهها را نیز مطرح کرد.
به گفته مارداسوف، انتصاب یاسر المالکی بهعنوان وزیر کشور عراق میتواند نفوذ ایران در بغداد را تقویت کند، اما لزوماً به معنای توانایی دولت مرکزی برای اعمال کنترل بر مناطق کردنشین نیست. وی افزود احتمال دارد بغداد گروههای مسلح را از مرز ایران دور کند و بخشی از سلاحهای آنها را بگیرد، اما خلع سلاح کامل این گروهها قطعی نیست.
شبکه چینی سیجیتیان در گزارشی نوشت هیئتهای بلندپایه عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه برای گفتوگو با مقامهای ایرانی درباره جلوگیری از آغاز مجدد درگیری میان ایران، آمریکا و اسرائیل وارد تهران شدهاند. این هیئتها به ریاست خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ملی ترکیه، در این رایزنیها حضور دارند.
به گزارش سیجیتیان، هدف این مذاکرات دستیابی به توافقی میان تهران و واشنگتن و کاهش تنشهای منطقهای است. علی باقریکنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، اعلام کرد گفتوگوها بر مسائل امنیتی غرب آسیا و ایجاد سازوکار امنیتی بومی با مشارکت کشورهای منطقه متمرکز خواهد بود. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، نیز گفت تهدیدهای فوری علیه امنیت منطقه از محورهای اصلی مذاکرات است.
وزارت خارجه عربستان اعلام کرد طرفها به دنبال راههایی برای کاهش تنش، تقویت امنیت منطقه و حفظ ثبات هستند. به گفته دو مقام منطقهای، جنگ یمن و حملات نیروهای مسلح یمن به عربستان نیز در دستور کار قرار دارد.
این مذاکرات در شرایطی برگزار میشود که افزایش تهدیدهای آمریکا و اسرائیل نگرانیها درباره ازسرگیری جنگ را تشدید کرده است. قطر نیز در چارچوب تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها، روز یکشنبه با هماهنگی آمریکا به تهران سفر کرده بود.