ایرانیان جهان - ادامه جنگ علیه ایران و تنشها در یمن، فعالیتهای اقتصادی کشورهای حاشیه خلیج فارس را مختل کرده و برنامههای آنها برای تنوعبخشی به اقتصاد را با خطر روبهرو کرده است.
به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آمریکایی نیویورکتایمز گزارش داد که تداوم جنگ علیه ایران که وارد نهمین ماه خود شده، در کنار تنشهای یمن، اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس را تحت فشار قرار داده و فعالیتهای تجاری را مختل کرده است. این شرایط همچنین برنامههای منطقه برای توسعه گردشگری، فناوری و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را تهدید میکند.
بر اساس پیشبینی صندوق بینالمللی پول که در این گزارش به آن استناد شده، اقتصاد کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در سال جاری میلادی ۵ درصد کوچک خواهد شد. این رقم در کویت، بحرین و قطر به دلیل وابستگی تقریباً کامل صادرات انرژی آنها به تنگه هرمز، از ۱۰ درصد فراتر میرود.
در عربستان نیز دولت روز یکشنبه از انقباض ۳.۸ درصدی اقتصاد در سهماهه سوم سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد؛ کاهشی که عمدتاً ناشی از افت ۲۰.۴ درصدی فعالیتهای نفتی بوده است.
اختلال در حملونقل هوایی و سرمایهگذاری
نیویورکتایمز در تشریح پیامدهای جنگ بر اقتصاد عربستان نوشت که شرکت هواپیمایی «ریاض ایر» ناچار شده است مسافران بینالمللی را با اتوبوس از یک فرودگاه جایگزین که چهار ساعت و نیم با مرکز عملیاتی آسیبدیده این شرکت فاصله دارد، جابهجا کند.
همچنین برگزاری کنفرانس اصلی سرمایهگذاری عربستان به سال آینده موکول شده است. این گزارش به حمله به مقر شرکت آرامکو و یک خط لوله راهبردی و نیز ادامه خطرات پیش روی کشتیهای عبوری از تنگه هرمز اشاره میکند.
در امارات نیز تردد فرودگاه بینالمللی دبی همچنان پایینتر از سطح سال گذشته است و برخی شرکتهای هواپیمایی بینالمللی پروازهای خود به منطقه را تعلیق کردهاند.
به نوشته این روزنامه، مدیرعامل شرکت اکسونموبیل نیز به دلیل نگرانیهای امنیتی در کنفرانس انرژی «ادیپک» که روز دوشنبه در ابوظبی آغاز شد، شرکت نکرده است.
اوریلیان مالی، معاون رئیس آژانس رتبهبندی اعتباری مودیز در دبی گفت بخشهای گردشگری، حملونقل هوایی، هتلداری و املاک از کاهش اعتماد آسیب دیدهاند. وی هشدار داد تداوم بی اعتمادی میتواند الگوهای اقتصادی غیرنفتی منطقه را که بر امنیت و ثبات متکی هستند، با مشکل مواجه کند.
تلاش برای ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات
بر اساس این گزارش، خطوط لولهای که از تنگه هرمز عبور نمیکنند، به عربستان و امارات کمک کردهاند صادرات نفت خود را ادامه دهند؛ با این حال، طولانی شدن درگیریها ممکن است دولتهای منطقه را به اختصاص منابع مالی بیشتر برای ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات و افزایش هزینههای نظامی وادار کند.
امارات نیز متعهد شده است با افزایش سرمایهگذاری در بنادر و خطوط لوله جایگزین، وابستگی خود به تنگه هرمز را به صفر برساند.
در مقابل، صندوق بینالمللی پول پیشبینی کرده است عمان تنها اقتصاد منطقه باشد که امسال بیش از ۴ درصد رشد میکند؛ در حالی که رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۲۵ معادل ۲.۴ درصد بود. افزایش قیمت نفت و امکان صادرات از طریق دریای عرب، بدون وابستگی گسترده به تنگه هرمز، از عوامل این چشمانداز عنوان شده است.
تهدید پروژههای هوش مصنوعی
نیویورکتایمز همچنین هشدار داد که جنگ، پروژههای هوش مصنوعی در منطقه را نیز تهدید میکند. قطر، عربستان و امارات سال گذشته برنامههایی برای سرمایهگذاری ۱۲۰ میلیارد دلاری در این حوزه اعلام کرده بودند.
بر اساس این گزارش، پس از حمله به مراکز داده در امارات و بحرین در ابتدای جنگ، بحثهایی درباره پراکندهسازی محل احداث مراکز داده جدید و ساخت برخی تأسیسات در زیر زمین برای محافظت در برابر موشکها و پهپادها مطرح شده است.
با این حال، صندوق بینالمللی پول برای سال ۲۰۲۷ از بهبود اقتصادی منطقه خبر داده و رشد ۷.۹ درصدی عربستان و ۱۸.۸ درصدی قطر را پیشبینی کرده است؛ مشروط بر آنکه درگیریها بهتدریج فروکش کند و فعالیتهای بخش انرژی به سطح پیش از جنگ بازگردد.
این نهاد در عین حال تأکید کرده است که پیامدهای اقتصادی جنگ همچنان با عدم قطعیت بسیار زیادی همراه است.